تحلیل شرکت تامین سرمایه بانک ملت از رفتار سرمایه‌گذاران در شرایط عدم‌قطعیت
تاريخ: 1404/09/29

بازارها ترکیبی از اقتصاد، روان‌شناسی و علوم شناختی هستند

تحلیل شرکت تامین سرمایه بانک ملت از رفتار سرمایه‌گذاران در شرایط عدم‌قطعیت

در جدیدترین گزارش تخصصی معاونت سرمایه‌گذاری شرکت تأمین سرمایه بانک ملت، رفتار سرمایه‌گذاران در دوره‌های پرنوسان و نامطمئن بازار با رویکرد مالی رفتاری مورد تحلیل قرار گرفته است؛ گزارشی که نشان می‌دهد بخش مهمی از تصمیم‌های مالی، برخلاف فرض‌های نظریه‌های سنتی، نه حاصل منطق کامل بلکه نتیجه ترکیبی از احساسات، حافظه، محدودیت‌های شناختی و واکنش‌های هیجانی است.

به گزارش روابط‌عمومی شرکت تأمین سرمایه بانک ملت، این شرکت در ادامه انتشار مجموعه گزارش‌های تحلیلی خود، این‌بار با تمرکز بر «رفتار سرمایه‌گذاران در شرایط عدم‌قطعیت» نگاهی عمیق به سازوکار تصمیم‌گیری مالی در بازارهای پرریسک ارائه کرده است. مطابق این گزارش، برخلاف مدل‌های مالی کلاسیک که فرض می‌کنند سرمایه‌گذاران کاملاً عقلانی و منطقی تصمیم می‌گیرند، شواهد واقعی نشان می‌دهد که ذهن انسان در لحظه‌های مهم بیشتر از آنکه به تحلیل تکیه کند، تحت‌تأثیر احساسات، حافظه‌ و میان‌برهای ذهنی قرار می‌گیرد.
در ابتدای این گزارش، «زنجیره شناختی تصمیم‌گیری» معرفی شده که نشان می‌دهد چگونه مغز انسان از مرحله دریافت اطلاعات تا تصمیم نهایی، پیوسته این داده‌ها را فیلتر می‌کند و در بسیاری مواقع به دلیل تجربیات گذشته، نشانه‌های احساسی و الگوهای ذهنی نادرست، تصمیم‌هایی می‌گیرد که با منطق اقتصادی فاصله دارد. سوگیری‌هایی همچون نمایندگی، اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد، واکنش بیش‌ازحد و توده‌واری از جمله خطاهای رایجی هستند که به‌ویژه در دوره‌های نوسان شدید بازار بروز پیدا می‌کنند.
این گزارش نشان می‌دهد در شرایط عدم‌قطعیت بالا سرمایه‌گذاران بیش از همیشه دچار رفتارهای احساسی می‌شوند. افزایش اضطراب، کاهش تحمل ریسک، وابستگی به اطلاعات سطحی یا سیگنال‌های توده‌وار و نیز تمرکز بیش‌ازحد بر چند نماد پرتوجه از مهم‌ترین پیامدهای این دوره‌هاست. پژوهش‌های بین‌المللی از جمله یافته‌های Andrei و همکاران (۲۰۲۳) نیز تأیید می‌کند که با افزایش شاخص‌های عدم‌قطعیت مانند VIX، شدت واکنش بازار و نوسانات سیستماتیک افزایش می‌یابد.
در بخش دیگری از گزارش، رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی مقایسه شده است. برخلاف تصور عمومی، حتی سرمایه‌گذاران حرفه‌ای نیز از بسیاری از سوگیری‌های رفتاری مصون نیستند و در برخی موارد نمره بالاتری از سرمایه‌گذاران حقیقی دارند. با این حال، تفاوت مهم اینجاست که حقوقی‌ها در دوره‌های نزولی معمولاً فعال‌تر خرید می‌کنند و در دوره‌های صعودی کمتر دچار رفتار احساسی می‌شوند، درحالی‌که حقیقی‌ها بیشتر در اوج احساسات خرید یا فروش می‌کنند.
تحلیل ارائه‌شده همچنین پیشنهادهایی عملی برای سرمایه‌گذاران فردی ارائه می‌دهد؛ از جمله کاهش تعداد معاملات، داشتن دفترچه تصمیم‌گیری، استفاده از چک‌لیست ضدسوگیری، توجه به هزینه‌های معامله، در نظر گرفتن سناریوی بدبینانه و درک این نکته که بازارها اغلب به اخبار، بیش‌ازحد واکنش نشان می‌دهند و سپس به واقعیت‌های بنیادی بازمی‌گردند.
در جمع‌بندی این گزارش آمده است که برای فهم رفتار واقعی بازارها، دیگر نمی‌توان تنها به مدل‌های سنتی تکیه کرد. بازارها ترکیبی از اقتصاد، روان‌شناسی و علوم شناختی هستند و شناخت این الگوها می‌تواند به سرمایه‌گذاران کمک کند تصمیم‌هایی آگاهانه‌تر، منطقی‌تر و سودآورتر بگیرند — چه در نقش سرمایه‌گذار و چه به‌عنوان مدیر.
نسخه کامل گزارش برای دانلود در سایت شرکت تأمین سرمایه بانک ملت از طریق لینک زیر در دسترس است.

فایل کامل گزارش
منبع: روابط‌عمومی و معاونت سرمایه‌گذاری شرکت تأمین سرمایه بانک ملت